“Tapu” kelimesi, öz Türkçe olan ve “güven, itimat” anlamına gelen “Tapuk” kelimesinden türetilmiştir.
Gayrimenkul sektöründe bugün kullandığımız modern sistemin temelleri, Osmanlı döneminin titiz arşivcilik anlayışına dayanmaktadır.
Peki, mülkiyetin ve tapunun serüveni nasıl başladı?
Osmanlı Arşivlerinde Mülkiyet Kaydı: Defterhane-i Amire Osmanlı döneminde mülkiyetin ve arazilerin güvenliği, Defterhane-i Amire bünyesinde görev yapan “Defter Emini” denilen görevlilerle sağlanırdı.” ( Youtube’da veya Sitemizde bulunan “Ser Verip Sır Vermeyen Ve Bu Uğurda Canını Veren DEFTEREMİNİ SERVER DEDE videomuzu izleyebilirsiniz )
Osmanlı bürokrasisinde mülkiyet kayıtları, dönemin ihtiyaçlarına göre farklı defter türlerinde tutulurdu:
1-Tahrir Defterleri: Mufassal (ayrıntılı) ve İcmal (özet) defterler, vilayet ve sancakların gelirlerini, vergi yükümlülerini kayıt altına alırdı.
2-Tımar Sistemi Defterleri: Ruznamçe, Derdest ve Anadolu/Rumeli Yoklama Defterleri; askeri ve idari görevlilere verilen toprakların tasarrufunu takip ederdi.
3-Vakıf Defterleri: Evkaf ve Vakf-ı Cedid defterleri ile vakıf mallarının ve gelirlerinin sürekliliği sağlanırdı.
Modern Tapunun Doğuşu Günümüz Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün temelleri, 21 Mayıs 1847 tarihinde kurulan Defterhane-i Amire Kalemi ile atılmıştır.
O dönemde işlemler “Tuğralı Tapu Senedi” ile resmiyet kazanırdı. Belge gelene kadar ilgilisine verilen “Muvakkat İlmühaber” ise, bugünkü tapu işlemlerindeki geçici belgelerin atası sayılabilir.
Çaplı Tasarruf Vesikası: Bir Dönemin Simgesi Hem Osmanlı’da hem de Cumhuriyet’in ilk yıllarında pek çok farklı senet çeşidi kullanılmıştır.
Bunlar arasında en dikkat çekeni, mülkiyet sınırlarını belirleyen harita ve ölçüleri içeren “Çaplı Tasarruf Vesikasıdır”.
Not: Bu içerik hazırlanırken Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığı’nın 1 Nolu yayınından yararlanılmıştır.
Saygılarımızla
Nida Tufan 0 541 579 20 80
#tapu #osmanlıtarihi #mülkiyet #gayrimenkultarihi #tapukadastro #çaplıtasarrufvesikası #tarih #arşiv #emlakdanışmanlığı #onliferealestate
Tartışmaya Katıl